Said Nasır Mircelilov (1884-1937)

Meşhur eğitimci, Türkistan’daki milli istiklal hareketinin  tanınmış temsilcilerinden biri Said Nasir Mircelilov 1884 yılı Türkistan(Yesi) şehrinde doğdu. Küçüklüğünden itibaren düşünceli, tedbirli ve çalışkan olan Said Nasir ticaret faaliyetine küçük bir kumaş dükkanı açmakla başladı, çok geçmeden Türkistanda ilk Cedit okulunu kurdu. 1914 yılında pamuk fabrikasını kurarak, Türkistan’ın meşhur zenginleri ve tüccarlarından biri olarak şöhret kazandı.

Mircelilov 1917 yıl siyasi faaliyete başladı. Şubat inkilabından sonra o Taşkent’te teşkil edilen “Şura-i İslamiye” teşkilatının faal üyelerinden birisi oldu. Türkistan’ın bağımsızlığını kazanmasını arzulayan Said Nasir Mircelilov ticaretten kazandığı sermayenin büyük bir kısmını milli istiklal için yapılan mücadeleye adadı.

Türkistan Muhtariyeti Hükümeti’nin kuruluşuna faal olarak iştirak etti ve hükümet üyesi olarak atandı. Muhtariyet kanlı bir şekilde dağıtıldığı ve rehberleri takibata uğradığı zaman, S.Mircelilov yurt dışına çıkmaya mecbur kalır ve öncelikle Samara’ya giderek burada Türkistan’da yapılmakta olan hunharca katliamlara son vermenin yollarını araştırdı. Daha sonra Türkiye ve Tiflis’de bir müddet yaşadı.

Bolşeviklerce ilan edilen umumi affa iınanarak, 1921 yılında memleketine geri döndü. “Türkistan Ticaret ve Sanayii Şirketi”ni teşkil edip, ondan kazanılan parayla “Yardım Cemiyeti”  kurdu. Yardım Cemiyeti yoluyla kabiliyetli gençleri Almanya ve diğer memleketlere eğitim almaya gönderdi.“Neşr-i Maarif” cemiyeti Mircelilov’un faaliyetlerini hızlandırmaya katkı yaptı ama bolşeviklerin  takibinden kurtulamayan S.Mircelilov 1925 yıl 12 aralık günü tutuklanıp, Solovetsk adalarına cezaevine gönderildi. O üç senelik hapis müddetini bitirdikten sonra 1932 yılında yine beş sene müddete tutuklandı. Nihayet 1937 yıl 21 haziran günü tekrar tutuklanıp,  aynı yılın 25 ekim’de vurularak öldürüldü.

Said Nasir Mircelilov’un kabrinin nerede olduğu bilinmiyor.

O Zarife Said Nasirova’nın da babasıdır.

Alakalı