ŞEYBANİLER DÖNEMİNDE YAZILAN TEVÂRÎH-İ GÜZÎDE NUSRET-NÂME ESERİ HAKKINDA BİR İNCELEME Avazkhan Umarov (Ege Üniversitesi Türk Dili ve Lehçeleri Bölümü, Doktora öğrencisi) fotoğraf: Minyatürde Cengiz Han oğullarına nasihat etmektedir. Onlara birer ok vererek oku kırmalarını söylüyor. Onlar da hemen kırıyorlar. Sonra dört oku birden veriyor. Ama onu kıramıyorlar… (OR3222 Londra nüshası : 43b/1) Özet: Timurlu Devletinin…
Devamı ...Mahmuthoca Behbudi (1875-1919) Büyük eğitimci, edip, allame ve halk önderi olan Mahmuthoca Behbudi 1875 yılında Semerkand’da, müftü bir ailede dünyaya geldi. Münevver bir aile ortamında olması onun edebiyat, siyaset ve marifete olan ilgisinin hızlı bir şekilde ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Babası İslam hukuku alanında yetkin bir uzmandır ve bu alanda pek çok kitap ve makale…
Devamı ...Elbek (Maşrik Yusupov) (1898 – 1939) Sovyetlerin Orta Asya’da aydınlar soykırımı yaptığı dönemde Özbek Edebiyatının tanınan temsilcilerinden birisidir. 1898 yılında Taşkent şehrinin Bostanlık ilçesi Humsan köyünde doğdu . O kendi bibliyografiyasında şöyle anlatır: “Ben 1905 yılında eski köy mektebine girip okumaya başladım ve dört yıllık okul boyunca okur yazarlığımı geliştirdim. 1910-11 yıllar arasında çok zor dönemleri…
Devamı ...Abdurrauf Abdurrahim oğlu Fıtrat (1886-1938) Abdurrauf Fıtrat, 20. yüzyılda özelde Türkistan’ı genelde İslam dünyasını, tecdid yaparak kurtarma bilinci ve sorumluluğu ile çalışan öncülerdendir. Türkistan ceditçilik hareketinin tanınmış şahsiyetlerinden, modern Özbek edebiyatının kurucu simalarından, dramaturg/dramatör, naşir, şair, âlim olan Fıtrat 1886 yılında bugünkü Özbekistan cumhuriyetinin Buhara şehrinde tacir ziyalı (aydın) bir ailede doğdu. 1909’da Buhara gençleri…
Devamı ...Gayreti (1902-1976) Özbek edebiyatının ilerlemesi için büyük gayret göstermiş ve önemli eserler vermiş bir edip olan Gayreti Abdurahim Abdullahoğlu 1902 yılının 15 Şubat günü doğdu. Onun doğduğu yer,Taşkent’ in Degrez mahallesindeki bir esnaf ailenin eviydi. Babası okur yazar ve edebiyat meraklısı bir kişiydi. Annesinden erken ayrılan Abdurahim mahalledeki Ayimhan Aye elinde yetişmiştir. Gayreti’nin her gün…
Devamı ...Çusti (1904-1983) Şair Çusti klasik edebiyat ile yeni edebiyat arasında köprü kuran, geleneksel aruz sanatını ilerleten ediplerdendir. Onun için meşhur Habibi, Sabir, Abdullah, Çarhiy gibi şairler arasında anılmaktadır. Çusti, şairin mahlasıdır. Namangan’ın Çust ilçesinde dünyaya geldiği için bu mahlası kullandı. Asıl ismi Nabihan (Nabihoca) Nurullah Hocaoğlu olup,1904 yılının 20 Şubat günü doğdu. Ailesi geçimini dokumacılık…
Devamı ...Sadreddin Ayniy (1878- 1954) 20.yüzyıl Özbek ve Tacik edebiyatına büyük katkı yapan meşhur yazar, alim ve toplum önderi Sadreddin Ayniy , Buhara emirliğine mensup Gicduvan ilçesinin Saktare köyünde 15 nisan 1878 yılında dünyaya geldi. Altı yaşında okula başladı. Sadrettin, 1890 yılında Buhara’da Mir Arap, Badal Bek, Alimhan medreselerinde tahsil gördü. Medreseyi bitirince, Cedit okullarında öğretmenlik…
Devamı ...Osman Hoca Polathocayev (Osman Kocaoğlu)(1878-1968) Devlet adamı ve toplum önderi Osman Hoca, 1878 yılında Buhara’da tüccar bir ailede dünyaya gelmiştir. Buhara’daki Ceditçilik hareketinin önderlerindendir. Buhara’da medrese eğitimi almıştır. 1908’de İstanbul’da okumuştur. 1912’de gizli bir teşkilat olan “Terbiye-i Etfal” in faal üyelerinden biri olmuştur. İstanbul’da, Hindistan’da, Bahçesaray’da, Kazan’da, Taşkent’te yayınlanan gazete, dergi ve kitapları da okuyarak…
Devamı ...Abdullah Alevi (1903-1931) Çolpan’ın yakın arkadaşlarından ve öğrencilerinden biri Abdullah Alevi 1903 yılı Taşkent’in Piskent ilçesinde aydın bir ailede dünyaya geldi. Çocukluk döneminden itibaren tarih ve edebiyata meraklıydı. Medrese eğitimiyle kifayet etmeyip hususi mütalaa yoluyla de bilim dairesini genişletmiştir. Aynı zamanda Rusça ve Almanca dillerinde de eğitim aldı ve bu dillerde yazılan edebiyatı tanımaya başladı.…
Devamı ...Feyzullah Hocayev (1896-1938) Tanınmış devlet ve siyaset adamlarından birisidir. Buhara Islahatçılar Hareketinde aktif faaliyet gösteren, “Genç Buharalılar” partisinin başta gelen şahıslarından biri olan Feyzullah Hocaev, 1 Temmuz 1896 yılında Buhara’da doğdu. Ailesi şehrin büyük tüccarlarındandı. Eski mektebi bitirdikten sonra “Buhara Medresesi” nde okudu. 1907-1912 yılları arasında Moskova’da özel hocalardan ders aldı. 1913 yılından itibaren Ceditçiler safına…
Devamı ...